Op 1 december 2016 traden twee nieuwe koninklijke besluiten m.b.t. de re-integratie van langdurige arbeidsongeschikte werknemers in werking. Op 8 december 2016 nam de Kamer vervolgens een wetsontwerp aan dat een nieuwe regeling bevat voor de beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens overmacht als gevolg van de definitieve arbeidsongeschiktheid van de werknemer.
Met deze wetgevende initiatieven wenst de overheid meer in te zetten op de re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers. Het doel zou zijn om te bekijken in welke mate arbeidsongeschikte werknemers in de onderneming kunnen werkzaam blijven door hen tijdelijk of definitief aangepast of ander werk te bezorgen.
Medische overmacht
De nieuwe regels inzake de beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens definitieve arbeidsongeschiktheid worden ingeschreven in artikel 34 van de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978. Het vervangt de tekst uit 2007, die tot op heden nog steeds niet in werking was getreden.
Het nieuwe artikel 34 bepaalt dat ingeval van arbeidsongeschiktheid ten gevolge van ziekte of ongeval, waardoor het voor de werknemer definitief onmogelijk wordt de bedongen arbeid uit te voeren, de arbeidsovereenkomst slechts kan beëindigd worden wegens overmacht na een re-integratietraject voor de werknemer die definitief ongeschikt is om het overeengekomen werk uit te voeren.
De inhoud van dit re-integratietraject wordt opgenomen in het koninklijk besluit van 28 mei 2003 betreffende het gezondheidstoezicht op werknemers (zie hierna).
Er is eveneens bepaald in welke gevallen het re-integratietraject als definitief beëindigd kan worden beschouwd en de arbeidsovereenkomst op grond van overmacht kan worden beëindigd. Dit is onder meer het geval wanneer de werkgever een formulier van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer heeft ontvangen waarin deze laatste heeft geoordeeld dat geen aangepast of ander werk mogelijk is en de beroepstermijn voor de werknemer van 7 werkdagen is verstreken.
Re-integratietraject
In het koninklijk besluit van 28 mei 2003 wordt een volledig nieuwe afdeling 6/1 “het re-integratietraject van een werknemer die het overeengekomen werk tijdelijk of definitief niet kan uitvoeren” ingesloten die voorziet in een re-integratietraject op maat.
Deze nieuwe regels zijn niet van toepassing bij een wedertewerkstelling bij arbeidsongeval of beroepsziekte.
Innoverend is het gegeven dat niet alleen de arbeidsongeschikte werknemer, zijn behandelende arts of de adviserend geneesheer van het ziekenfonds, maar ook de werkgever zelf, de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer kunnen vragen een re-integratietraject op te starten.
De werkgever kan dit doen vanaf vier maanden na de start van de arbeidsongeschiktheid of vanaf het moment dat hij een medisch attest van de behandelende arts van de werknemer heeft ontvangen waaruit blijkt dat de werknemer definitief arbeidsongeschikt is de bedongen arbeid uit te voeren.
Na ontvangst van het re-integratieverzoek nodigt de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer de werknemer zoals voorheen uit voor een re-integratiebeoordeling om de mogelijkheden te onderzoeken. Hij onderzoekt eveneens de werkpost en werkomgeving.
Volgend op deze re-integratiebeoordeling, neemt de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer een beslissing over de mogelijkheid van de werknemer om al dan niet de bedongen arbeid op termijn te hervatten - desgevallend mits aanpassing van de werkpost - en over de mogelijkheid van de werknemer om, voorlopig of definitief, aangepast of ander werk uit te voeren, desgevallend mits aanpassing van de werkpost.
Als de beslissing van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer voor de werknemer de mogelijkheid bepaalt om – hetzij in afwachting om het overeengekomen werk te hervatten, hetzij definitief – aangepast of ander werk te hervatten, zal de werkgever een re-integratieplan moeten opstellen dat concrete en gedetailleerde maatregelen bevat met het oog op de re-integratie van de betrokken werknemer.
Deze nieuwe regels traden reeds in werking op 1 december 2016. Werknemers kunnen vanaf 1 januari 2017 een re-integratietraject starten, ongeacht de start van hun arbeidsongeschiktheid. Werkgevers kunnen pas een re-integratietraject aanvragen vanaf 1 januari 2017 voor werknemers die arbeidsongeschikt zijn vanaf 1 januari 2016, en pas vanaf 1 januari 2018 voor arbeidsongeschiktheden die voor 1 januari 2016 begonnen zijn.
Er wordt in de nieuwe regelgeving ook aandacht besteed aan het collectief kader. Zo moet op ondernemingsniveau een re-integratiebeleid worden uitgewerkt. Elke werkgever zal op regelmatige basis (minstens éénmaal per jaar), het comité voor preventie en bescherming op het werk moeten raadplegen over de mogelijkheden op collectief niveau van aangepast of ander werk en de maatregelen voor de aanpassing van werkposten.
Tot slot trad op 1 december 2016 ook het koninklijk besluit van 8 november 2016 in werking. Dit koninklijk besluit voorziet in een traject van re-integratie op de arbeidsmarkt voor arbeidsongeschikten die niet meer zijn verbonden door een arbeidsovereenkomst en die een uitkering genieten. Voor hen wordt voorzien in een afzonderlijk re-integratietraject.
Voor meer info over dit specifieke onderwerp, kan u Sébastien van Damme (auteur) en Sara Cockx (auteur en celhoofd) raadplegen.