Deze nieuwsbrief is de derde in onze reeks over het verloop en de technieken van een bemiddeling. In dit deel bespreken we enkele nuttige technieken die zowel bemiddelaars als de betrokken partijen kunnen helpen om een succesvolle bemiddeling te bereiken. De besproken technieken zijn parafraseren, reframen, actief luisteren, caucus en BATNA.
Parafraseren
Bij parafraseren en reframen gaan de bemiddelaar of partijen de woorden van een andere partij herformuleren. Bij parafraseren herhaal je op een neutrale manier iemands woorden in je eigen woorden. Dat helpt om misverstanden te voorkomen en zorgt ervoor dat iedereen zich gehoord voelt. Door te parafraseren, kan de bemiddelaar bv. controleren of de boodschap correct is overgekomen en kan de spreker bevestigen of de interpretatie juist is. Goed parafraseren toont ook dat de bemiddelaar mee is en geeft de betrokkene het gevoel dat hij/zij begrepen is.
Reframen
Reframen is een vorm van parafraseren waarbij een negatieve of conflictueuze uitspraak wordt omgezet in een meer neutrale of positieve boodschap. Dat helpt om de emoties te kalmeren en de focus te verleggen van het conflict naar mogelijke oplossingen. Bijvoorbeeld, in plaats van te zeggen "Je luistert nooit naar mij," kan de bemiddelaar helpen om deze uitspraak om te vormen naar "Het lijkt erop dat we moeite hebben om elkaar te begrijpen."
Actief Luisteren
Actief luisteren is een techniek waarbij de bemiddelaar of een van de partijen zich volledig concentreert op wat de ander zegt, zonder te onderbreken. Dit omvat het maken van oogcontact, knikken en verbale bevestigingen zoals "Ik begrijp het" of "Ga verder". Hierbij kan ook gebruik gemaakt worden van de techniek van mirroring. Door de houding van de spreker na te bootsen (zonder te overdrijven), kan een gevoel van verbondenheid gecreëerd worden. Dit is een fenomeen dat vaak onbewust optreedt bij mensen tijdens sociale interacties, maar kan ook bewust toegepast worden om hetzelfde effect te bereiken in moeilijkere conversaties. Actief luisteren helpt om een veilige en respectvolle omgeving te creëren waarin alle partijen zich vrij voelen om hun gedachten en gevoelens te delen. Het bevordert wederzijds begrip en helpt om de onderliggende belangen en zorgen van de partijen te identificeren.
Caucus
Tijdens een caucus voert de bemiddelaar afzonderlijke gesprekken met elk van de partijen individueel, al dan niet in aanwezigheid van diens raadsman. De inhoud van dat gesprek is vertrouwelijk, tenzij de partij akkoord gaat om bepaalde zaken te delen met de andere partij(en). Deze techniek kan gebruikt worden wanneer een partij terughoudend is om openlijk te spreken of om bepaalde vertrouwelijke informatie te delen op een plenaire bemiddelingssessie. Informatie verkregen uit een caucus kan de bemiddelaar helpen om de bemiddeling beter te sturen en blokkeringen te voorkomen of op te lossen. Sommige strekkingen zijn erg pro caucus, andere leggen meer de nadruk op de plenaire zitting en het debat aldaar.
BATNA
Dit acroniem staat voor "Best Alternative without Negotiated Agreement". Tijdens een bemiddeling is het belangrijk dat elke partij identificeert wat zijn beste alternatief is als er geen akkoord bereikt wordt. Het gaat om oplossingen die de partij volledig zelf in handen heeft en waarvoor hij de medewerking van de andere partij niet nodig heeft. Dat alternatief dient vervolgens als ijkpunt voor het voorstel van de tegenpartij en het akkoord dat uiteindelijk op tafel komt te liggen. Door na te denken over hun BATNA kunnen partijen loskomen van hun standpunt over het geschil (Vb. "Partij X moet dat doen") en zoeken naar oplossingen, rekening houdend met hun belangen (Vb. "Als partij X dat niet wil doen, wat zijn dan de andere mogelijkheden?"). Terugkoppelen naar de BATNA heeft ook het voordeel van de reality-check, bijv. is verder procederen echt zo interessant en voordelig, of zijn daar ook risico’s aan verbonden?
Conclusie
Het toepassen van deze technieken kan de effectiviteit van een bemiddeling aanzienlijk vergroten. Op deze manier kunnen bemiddelaars en partijen bijdragen aan een open communicatie, het doorbreken van vooroordelen en het vinden van wederzijds aanvaardbare oplossingen.
In onze volgende nieuwsbrief in deze serie gaan we verder in op het afronden van een (succesvolle) bemiddeling.
Indien u vragen heeft over dit onderwerp, kan u steeds terecht bij onze vakgroep Bemiddeling of bij één van onze advocaten.