Effecten aan toonder werden in België bij wet van 14 december 2005 afgeschaft. De afschaffing kaderde in de strijd tegen het witwassen van geld en terrorismefinanciering. Voor bestaande effecten aan toonder werd een “uitdovingsregime” voorzien in verschillende fases. De allerlaatste fase van deze uitdovingsregeling is momenteel aangebroken.
De vennootschap waarvan nog effecten aan toonder bestaan, dient uiterlijk op 31 december 2025 stappen te ondernemen om deze effecten terug te kopen. Doet zij dat niet, dan worden de effecten aan de Belgische Staat toegewezen. Deze datum was al bepaald in de wet van 14 december 2005.
Het uitvoeringsbesluit dat dit concreet regelt, is evenwel pas op 9 december 2025 in het Belgisch Staatsblad verschenen.[1] De drie voornaamste boodschappen:
EEN januari 2026 als korte deadline – Om de effecten terug te kopen, moet de vennootschap haar voornemen tot terugkoop uiterlijk op 31 december 2025 melden aan de deposito- en consignatiekas. Dat gebeurt via een officieel formulier dat per e-mail wordt verstuurd naar info.cdcdck@minfin.fed.be.
TWEE februari als startschot voor biedingen van de deposito- en consignatiekas – Vanaf 2 februari 2026 kan de Deposito- en Consignatiekas vervolgens een uitnodiging sturen om een bod uit te brengen. Zodra die uitnodiging ontvangen is, moet het bod binnen de vijftien dagen worden ingediend volgens een officieel model.
DRIE methodes om de waarde van de aandelen te bepalen –Voor de waardering van de voormalige toonderaandelen, voorziet het uitvoeringsbesluit drie mechanismes: (1) Voor effecten die niet op een gereglementeerde markt verhandeld worden, mag de biedprijs niet lager zijn dan de waarde die is vastgesteld door een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant. Dit waarderingsverslag zal dan bij het bod worden gevoegd.
Voor beursgenoteerde effecten zijn er twee opties. (2) als uitgangspunt mag de biedprijs niet lager zijn dan de beurskoers op de laatste werkdag van januari 2026. (3) Als er op die dag echter geen notering beschikbaar is, geldt de laatst beschikbare koers in januari. Is er in januari helemaal geen notering, dan wordt de biedprijs bepaald volgens de regels voor niet-beursgenoteerde effecten.
Wanneer het bod wordt aanvaard en de prijs is betaald, wordt de vennootschap eigenaar van haar (eigen) effect.
***
Effecten aan toonder worden spoedig definitief geschiedenis. De procedure is strikt en tijdsgebonden, met duidelijke eisen voor waardering en documentatie. Snel handelen is de boodschap!
Voor meer informatie, kan u contact opnemen met de auteurs van dit artikel – Joost van Riel, Sophie Deckers en Lotte Wouters
[1] KB van 24 november 2025 tot vaststelling van de regels voor de terugkoop van effecten bedoeld in artikel 12/1 van de wet van 14 december 2005 houdende afschaffing van de effecten aan toonder.