In een eerdere nieuwsflash kon u lezen dat de ministerraad op 11 maart 2016 het Actieplan 2016 voor de strijd tegen de sociale fraude en de sociale dumping goedkeurde. Dit nieuwe plan is een vervolg op dat van 2015 en bevat een toelichting van de prioritaire acties.
Net zoals in 2015 focussen de sociale inspectiediensten zich in 2016 op de fraudegevoelige sectoren zoals de bouwsector, de transsportsector, de schoonmaaksector, de taxisector en de vleessector. Ook in de horeca zullen meer controles plaatsvinden, gezien 2015 met de invoering van het geregistreerde kassasysteem een overgangsjaar was.
De opvallendste maatregel uit het nieuwe Actieplan is de invoering van de “sociale flitscontroles”. Deze controles zullen op voorhand aangekondigd worden op de website van de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD). De overheid wil met dergelijke acties niet zozeer repressief optreden, maar eerder preventief te werk gaan. Door het afschrikkingseffect hoopt men dat meer werkgevers zich conformeren met de sociale wetgeving en de socialezekerheidsreglementering.
Onder andere de volgende fraudedomeinen worden door de regering als prioritair naar voor geschoven:
1. Strijd tegen niet-aangegeven arbeid en bijdragefraude
De sociale inspectie zal werknemers controleren die geheel of gedeeltelijk niet zijn aangegeven aan de sociale zekerheid (schijndeeltijdsen, zwarte overuren etc.). In 2016 wordt eveneens gefocust op het onrechtmatig cumuleren van een sociale uitkering en inkomen uit arbeid (bv. leefloon). Ook worden de buitenlanders die in België worden tewerkgesteld zonder verblijfs- en/of arbeidsvergunning en zonder te zijn aangegeven aan de sociale zekerheid geviseerd.
Het Actieplan 2016 bevat in dit verband kwantitatieve doelstellingen, met name minstens 9.000 controles, waarvan 2.400 controles in de bouwsector en 2.200 controles in de horecasector.
2. Strijd tegen verboden cumulatie van uitkeringen of van een uitkering en inkomsten
De uitwisseling van databanken op het niveau van de verschillende socialezekerheidsinstellingen (RVA, RIZIV, RSVZ en RSZ) wordt verder opgedreven om te voorkomen dat verschillende tegemoetkomingen, die onderling of met de specifieke toestand van de sociaal verzekerde onverenigbaar zijn, tezelfdertijd worden uitbetaald.
Naast het voorkomen van deze onrechtmatige cumulatie, zullen er in 2016 ook doelgerichte controles plaatsvinden door de RVA en het RIZIV.
3. Strijd tegen schijnzelfstandigen, schijnwerknemers en valse onderaanneming
In 2016 blijft de strijd tegen schijnzelfstandigheid een prioriteit van de sociale inspectie. Daarnaast wordt de arbeidsrelatieswet van 27 december 2006 aan een evaluatie onderworpen.
De inspectiediensten zullen voornamelijk aandacht besteden aan concrete klachten en aan frauduleuze constructies die naar boven komen bij gevoerde onderzoeken.
Er wordt voorts gefocust op een nieuw en snel groeiend fenomeen van schijnzelfstandigheid, waarbij (vnl. coöperatieve) vennootschappen in ons land worden opgericht door buitenlandse ondernemers en gebruik maken van een groot aantal helpers en meewerkende vennoten (zgn. zelfstandigen), die in de praktijk als werknemers beschouwd moeten worden.
4. Grensoverschrijdende sociale fraude
Onrechtmatige detachering blijft ook in 2016 een belangrijke bekommernis van de sociale inspectiediensten. Frauduleuze detachering wordt gekenmerkt door o.a. het niet naleven van de minimale arbeidsvoorwaarden en fraude op het vlak van de sociale zekerheid.
In dit kader rekent de regering voornamelijk op internationale initiatieven (uitwisseling van gegevens, gezamenlijke fraudebestrijding etc.). Na de Benelux-akkoorden zouden ook samenwerkingsakkoorden worden gesloten met o.a. Roemenië en Bulgarije.
Voor meer info over dit specifieke onderwerp, kan u Sébastien van Damme (auteur) en Sara Cockx (auteur en celhoofd) raadplegen.