Op 20 december 2016 is de nieuwe detacheringswet verschenen in het Belgisch staatsblad. Deze wet is een omzetting van de Europese Handhavingsrichtlijn die al sinds 2014 van kracht is.
In een recente nieuwsbrief lichtten wij reeds één element uit deze nieuwe wet toe, namelijk de automatische hoofdelijke aansprakelijkheid in de bouwsector voor loonschulden van de rechtstreekse contractant.
De wet bevat echter nog een heel aantal andere strengere regels voor buitenlandse ondernemingen, wanneer deze werknemers tijdelijk naar België detacheren.
1) Wat is detachering? Lijst van feitelijke criteria
De detacheringswet is van toepassing op buitenlandse werknemers die tijdelijk arbeidsprestaties verrichten in België. Om te bepalen of er werkelijk sprake is van tijdelijke arbeidsprestaties in België, bevat de wet nu twee lijsten van feitelijke criteria die moeten toelaten te beoordelen of sprake is van een werkelijke (arbeidsrechtelijke) detachering dan wel van een schijnconstructie.
Een eerste lijst van feitelijke elementen houdt verband met de vereiste dat de detachering een tijdelijk karakter moet hebben. Het doel van de lijst bestaat erin prestaties die als detachering worden beschouwd, maar die in wezen geen tijdelijk karakter hebben, van die kwalificatie te kunnen ontdoen. Een tweede lijst van feitelijke elementen heeft betrekking op de beoordeling van de daadwerkelijke vestiging in het zogenaamde vestigingsland van waaruit de onderneming haar diensten verricht.
De lijsten zijn niet exhaustief en kunnen nog worden aangevuld bij koninklijk besluit.
2) Controle van de arbeidsvoorwaarden
De wet bepaalt dat een werkgever die werknemers naar België detacheert de volgende documenten moeten kunnen voorleggen aan de inspectiediensten, wanneer zij hierom verzoeken:
kopie van de arbeidsovereenkomst of een gelijkwaardig document;
betalingsbewijzen van de lonen van de gedetacheerde werknemers;
de arbeidstijdenoverzichten die begin, einde en duur van de dagelijkse arbeidstijd van de gedetacheerde werknemer aangeven;
de informatie met betrekking tot de vreemde valuta die dienst doet als betaling van het loon, de voordelen in geld of in natura verbonden aan de tewerkstelling in het buitenland, de voorwaarden van de repatriëring van de gedetacheerde werknemer.
De werkgever moet, op verzoek van de inspectie, een vertaling bezorgen van deze documenten, hetzij in één van de landstalen, hetzij in het Engels.
3) Verplichte aanstelling van een verbindingspersoon
De buitenlandse werkgever die personeel naar België detacheert, moet voorafgaand een verbindingspersoon aanstellen en deze aanstelling meedelen aan de inspectiediensten. De mededeling zal in de praktijk gebeuren via een bijkomende verplichte vermelding op de Limosa aangifte.
De verbindingspersoon is een natuurlijke persoon die wordt aangewezen door de werkgever om het contact te verzekeren met de inspectiediensten. Zij moeten deze persoon kunnen contacteren om elk document of elk advies te bezorgen of in ontvangst te nemen dat betrekking heeft op de tewerkstelling van in België gedetacheerde werknemers.
4) Sancties
In functie van de nieuwe verplichtingen wordt het sociaal strafwetboek op een aantal punten gewijzigd. Zo wordt een aantal nieuwe misdrijven inzake detachering toegevoegd (niet aanwijzen van een verbindingspersoon, niet verzenden van opgevraagde sociale documenten, niet betalen van het loon door de hoofdelijke aansprakelijke opdrachtgever/aannemer).
Tot slot voert deze nieuwe wet het zogenaamde IMI-systeem (informatiesysteem voor de interne markt) in. Het IMI-systeem is een Europees mechanisme van grensoverschrijdende tenuitvoerlegging van administratieve financiële sancties en boetes. Het maakt mogelijk dat de bevoegde Belgische administraties de administratieve boetes kunnen innen en administratieve sancties kunnen laten ten uitvoering leggen ten opzichte van buitenlandse actoren, door middel van een kennisgeving aan de bevoegde administraties van andere EU-lidstaten en omgekeerd.
Voor meer info over dit specifieke onderwerp, kan u Sébastien van Damme (auteur) en Sara Cockx (auteur en celhoofd) raadplegen.